سمرقند و بخارا

جمعیت پارسی ‏زبانان کشور ازبکستان که پرجمعیت ترین و تاثیرگذارترین کشور آسیای میانه است گروهی فراموش شده‏اند. تقریباً نیمی از جمعیت 28 میلیونی‏ این کشور را این ایرانی تباران تشکیل میدهند. ازبک‏های حاکم ، میانه خوبی با تاجیک‏های هم‏مرز خود در کشور تاجیکستان ندارند و تاجیک‏های داخل ازبکستان را نیز به نوعی مقهور فرهنگ ازبکی کرده‏اند. در نتیجه وقتی به پارسی‏زبانان این سرزمین باستانی و به یاد مانده از دوران امیر اسماعیل سامانی می‏نگری، هم احساس غرور می‏کنی و هم بغض گلویت را می‏گیرد. بخارا(این شهر ایرا

سروده ای از مغفرت یوسفی از شاعران تاجیکستان
ساعت ٧:۳٦ ‎ق.ظ روز جمعه ۱٧ امرداد ۱۳٩۳   کلمات کلیدی:

 

بــاز تـــجلــیل بـــــهــار اسـت بـیــا
شــهــر مـــا آیــیــنــه دار است بیـا
راز تـــو داد پـــیـــامی از عـــشــق
تــا کـــه ابـــرو به شـــکار است بیا
تــو بــیــا سبــک جـــدیـــدم آمـــوز
در دلـــــم نـــغـــمــه پـــار است بیا
سبب رشک و ســتــیزت چـــه بود
مـــهـر در گـــفـت و گــذار است بیا
مـن بی کـــار تـــو را می جــــویــم
چون که عشق تو به کار است بیا
دلــم از هـــــجر تـــــو افـــگار شـده
کـــار دل نبـــض شـــمــار است بیا
بـــا نـــگـــار دل خـــود قـــهر مـــکن
بـــاز تـــجـــلیل بـــــهــار اســت بیا

شاعر: بانو مغفرت یوسفی از تاجیکستان
-------------------------------------


Боз тачлили бахор аст, биё,
Шахри мо оинадор аст, биё.
Рози ту дод паёме аз ишк,
Токи абру ба шикор аст, биё.
Ту биё, сабки чадидам омуз,
Дар дилам нагмаи пор аст, биё.
Сабаби рашку ситезат чи бувад,
Мехр, дар гуфтугузор аст, биё.
Мани бекор, туро мечуям,
Чунки ишки ту ба кор аст, биё.
Дилам аз хачри ту абгор шуда,
Кори дил набзшумор аст, биё.
Бо нигори дили худ кахр макун,
Боз тачлили бахор аст, биё

 

 


خسرو اسدالله از شاعران پارسی گوی ازبکستان
ساعت ٧:٢۸ ‎ق.ظ روز جمعه ۱٧ امرداد ۱۳٩۳   کلمات کلیدی:

 
ندارم شکـوه ای من از غم خود
نگـردم ناخـوش بیش و کم خود
برای من از این دنیاست کـافی
چـو آسایم دمی با همـدم خود

خسرو اسدالله از ازبکستان - تاشکند
 
-----------------------------

Надорам шиквае ман аз ғами худ,
Нагардам нохуши бешу ками худ.
Барои ман аз ин дунёст кофӣ,
Чу осоям даме бо ҳамдами худ.

"خراسان است اینجا " نوشتۀ شادروان پروفسور محمدجان شکوری بخارایی
ساعت ٧:٠۳ ‎ق.ظ روز جمعه ۱٧ امرداد ۱۳٩۳   کلمات کلیدی:

 

 

کتاب " خراسان است اینجا " نوشتۀ شادروان پروفسور محمدجان شکوری و به کوشش آقایان دکتر حسنعلی محمدی و علی‌اکبر شرفی است که انتشارات فرتاب آن را در 376 صفحه و با شمارگان 1000 نسخه منتشر کرده است

مجموعۀ حاضر در ابتدا مقاله‌ای بود در پاسخ به مخالفان تاجیکیِ قانون زبان، که در سال 1989 با تلاش فرهنگیان به تصویب رسید و بنا بر آن مقرر شد که نام زبان دولتی به فارسی تاجیکی تغییر یابد.
چند سال پس از تصویب این قانون، در سال 1994 و پس از آماده شدن طرح قانون اساسی جدید تاجیکستان، بر اساس پیشنهاد چند تن از نمایندگان، اسم «فارسی» از نام زبان دولتی حذف شد. این اقدام واکنش روشنفکران را به دنبال داشت و از جمله استاد محمدجان شکوری، عضو پیوستۀ درگذشتۀ فرهنگستان زبان و ادب فارسی نیز به همراهی لایق شیرعلی و مؤمن قناعت مقاله‌ای را با عنوان «عزیز من، خراسان است اینجا» منتشر کردند که اقدام مجلس تاجیکستان را در این زمینه محکوم می‌کرد. سرانجام این مطالب در شکل یک کتاب و به خط سیریلیک در سال 1997 منتشر شد. استاد شکوری در آخرین سال‌های زندگی خود نکات جدیدی را به نسخۀ سیریلیک افزود که اکنون حاصل آن، با برگردان فارسی، به چاپ رسیده است.
این مجموعه علاوه بر مقدمه‌ها و زندگی‌نامۀ خودنوشت شادروان محمدجان شکوری، شامل پنج بخش است که عبارت‌اند از: معنویت، زبان و احیای ملی تاجیکان؛ حیات امر معنوی است؛ خراسان است اینجا؛ هویت فرهنگی و جهان‌گرایی؛ اندیشۀ ملی.
( منبع : جام جم ایام )


سروده دیگری از خواجه، شاعر پارسی گوی ازبکستان
ساعت ۱٠:۳۸ ‎ق.ظ روز پنجشنبه ۱٦ امرداد ۱۳٩۳   کلمات کلیدی:

 

سروده ای زیبا از خواجه , شاعر پارسی گوی ازبکستان

من که از شعله ی غم سینه پر از فریادم
مشت آه سحری ام که به دست بادم

همچو بلبل ز فراقت بکشیدم آهی
بنگر از عشق تو، ای گل، به چه حال افتادم؟

دل بشکسته ی من بود به رهت افتاده
لطف اهدا ننمودی، نشنیدی دادم!

تو مپندار که آیین جهان یکرنگ است
محزون از هجر توام گر، ز وصالت شادم

همچو شیرین منما میل به کام خسرو
عاشقم من، به ره عشق تو چون فرهادم

بوستان از حرکات تو بیامد در وجد
من همان عاشق آن قامت چون شمشادم

بر در میکده ی عشق یکی پنجه زدم
خضر بگشاد و نمود هدیه می ایجادم

صوفیان محبوس زندان غم و من در دیر
از غم دهر به یک جرعه ی می آزادم

خواجه می نوش و بیاسای زمانی، ورنه
می دهد غم به کف باد فنا , بنیادم!

خواجه

***

Ман, ки аз шўълаи ғам сина пур аз фарёдам,
Мушти оҳи саҳариям, ки ба дасти бодам!

Ҳамчу булбул зи фироқат бикашидам оҳе,
Бингар аз ишқи ту, эй гул, ба чи ҳол афтодам?

Дили бишкастаи ман буд ба раҳат уфтода,
Лутф эҳдо нанамудӣ, нашунидӣ додам!

Ту мапиндор, ки ойини ҷаҳон якранг аст,
Маҳзун аз ҳаҷри туям гар, зи висолат шодам.

Ҳамчу Ширин манамо майл ба коми Хусрав,
Ошиқам ман, ба раҳи ишқи ту чун Фарҳодам.

Бўстон аз ҳаракоти ту биёмад дар ваҷд,
Ман ҳамон ошиқи он қомати чун шамшодам.

Бар дари майкадаи ишқ яке панҷа задам,
Хизр бикшоду намуд ҳадя майи эҷодам!

Сўфиён маҳбуси зиндони ғаму ман дар дайр
Аз ғами даҳр ба як ҷуръаи май озодам.

Хоҷа май нўшу биёсой замоне, варна
Медиҳад ғам ба кафи боди фано бунёдам!

ХОҶА


کودکان بدخشانی در تاجیکستان شیرین تر از جان
ساعت ۱٠:۳٢ ‎ق.ظ روز پنجشنبه ۱٦ امرداد ۱۳٩۳   کلمات کلیدی:

 

کودکان بدخشانی در تاجیکستان شیرین تر از جان


سروده ای زیبا از استاد فردوس اعظم از تاجیکستان
ساعت ۱٠:٠٥ ‎ب.ظ روز چهارشنبه ۱٥ امرداد ۱۳٩۳   کلمات کلیدی:
      
   
گفتم که گـرد خـود خط قرمـز کنم، نـشد
دل را به حـال خـود مـتمرکـز کنم، نـشد

ذهنم پر از خیال و پـر از خاطـرات توست
گفتم که کار ذهن خود عاجـز کنم،نشد
...
"جاى تمامى واژه " آرى"، "بلى"، "قبول
این واژه را گـرفتـه و "هـرگز" کـنم، نشد

گفتم دگـر طـلاق دهم شعـر و شاعـرى
یعنى که تـرک خواندن حافـظ کنم، نشد

در کـشـور دلـم بـه خـدا شهــریـاری تـو
گـفـتـم درامـدن بـه مـجــوز کـنـم، نشد

فردوس اعظم
-------------------------------------------------

Гуфтам, ки гирди худ хати кирмиз кунам, нашуд
Дилро ба холи худ мутамаркиз кунам, нашуд

Зехнам пур аз хаёлу пур аз хотироти туст
Гуфтам, ки кори зехни худ очиз кунам, нашуд

Чойи тамоми вожаи "Оре", "Бале", "Кабул"
Ин вожаро гирифтаву "Харгиз" кунам, нашуд

Гуфтам, дигар талок дихам шеъру шоири
Яъне ки тарки хондани Хофиз кунам, нашуд

Дар кишвари дилам бахудо шахриёри ту
Гуфтам даромадан ба мучавиз кунам, нашуд


سروده ای زیبا از استاد آذرخش از تاجیکستان
ساعت ۱٠:٠٠ ‎ب.ظ روز چهارشنبه ۱٥ امرداد ۱۳٩۳   کلمات کلیدی:
     
   
چـراغ قـافـله خـامـوش می شود بی تو
تمام شهـر سیه پـوش می شود بی تو

تــرانـه هـای مـرا بــاد می بــرد بـا خـود
سرود عشق فـراموش می شود بی تو

مـرا ز خـنـده نـوشـیـن خــود جـدا منـما
چگـونه نیش جهان نوش میشود بی تو

دلـی که گـرمی آغـوش سرپناهش بود
به خاک سرد هم آغوش میشود بی تو

به حکم یک نظرم جای ده به چشمانت
که آذرخـش سیـاووش می شود بی تو

استاد آذرخش از تاجیکستان

ده یخچ ناحیه نورآباد - رشت - تاجیکستان
ساعت ۱:٤٦ ‎ب.ظ روز چهارشنبه ۱٥ امرداد ۱۳٩۳   کلمات کلیدی:

ده یخچ ناحیه نورآباد - رشت - تاجیکستان

 

 

 .

Деҳаи Яхчи н. Нурободи - Рашт - Точикистон

 

 

 

 


خواجه شاعر پارسی گوی ازبکستان
ساعت ۱٢:٥٦ ‎ب.ظ روز شنبه ۱۱ امرداد ۱۳٩۳   کلمات کلیدی:
 
سروده ای زیبا از خواجه شاعر پارسی گوی ازبکستان

ای جان من قربان تو
قربان دو چشمان تو
تا روز مرگ من بود
دست من و دامان تو

از باده ی پیمان تو
پیمانه ام لبریز شد
بس که هماهنگ است باد
با شیوه ی پیمان تو

زه ی کمان ابرویت
بر عاجزان بگشاد چشم
گردید قلب عاشقان
پر زخم از پیکان تو

بر درد سیل و مرگ دل
چون تو نمی یابد دوا
گر چه طبیب آگه بود
از داروی درمان تو

با ناله ی جانسوز نی
می نوشم از دست تو می
تا آن که گردد عمر طی
با عیش در میدان تو

از باده ی عشق تو من
نوشیده لذت می کشم
روزی که من گردیده ام
چون بنده بر فرمان تو

چون خواجه هر شب تا سحر
بر عاشقی رند است به
از قالی زرین شب
خاک در ایوان تو

خواجه
------------------------------------------

ДАСТИ МАНУ ДОМОНИ ТУ

Эй ҷони ман қурбони ту,
қурбони ду чашмони ту,
То рўзи марги ман бувад
дасти ману домони ту!

Аз бодаи паймони ту
паймонаам лабрез шуд,
Баски ҳамоҳанг аст бод
бо шеваи паймони ту.

Зеҳи камони абрўят
бар оҷизон бикшод чашм,
Гардид қалби ошиқон
пурзахм аз пайкони ту.

Бар дарди силу марги дил
чун ту намеёбад даво,
Гарчи табиб огаҳ бувад
аз доруи дармони ту.

Бо нолаи ҷонсўзи най
менўшам аз дасти ту май,
То он ки гардад умр тай
бо айш дар майдони ту.

Аз бодаи ишқи ту, ман
нўшида лаззат мекашам,
Рўзе, ки ман гардидаам
чун банда бар фармони ту.

Чун Хоҷа ҳар шаб то саҳар
бар ошиқи ринд аст беҳ,
Аз қолии заррини шаҳ
хоки дари айвони ту!…

Хоҷа