سمرقند و بخارا

جمعیت پارسی ‏زبانان کشور ازبکستان که پرجمعیت ترین و تاثیرگذارترین کشور آسیای میانه است گروهی فراموش شده‏اند. تقریباً نیمی از جمعیت 28 میلیونی‏ این کشور را این ایرانی تباران تشکیل میدهند. ازبک‏های حاکم ، میانه خوبی با تاجیک‏های هم‏مرز خود در کشور تاجیکستان ندارند و تاجیک‏های داخل ازبکستان را نیز به نوعی مقهور فرهنگ ازبکی کرده‏اند. در نتیجه وقتی به پارسی‏زبانان این سرزمین باستانی و به یاد مانده از دوران امیر اسماعیل سامانی می‏نگری، هم احساس غرور می‏کنی و هم بغض گلویت را می‏گیرد. بخارا(این شهر ایرا

ای زبان فــارسی
ساعت ٢:۱٢ ‎ب.ظ روز شنبه ٢۸ اردیبهشت ۱۳٩٢   کلمات کلیدی:

ای زبان فــارسی، ای دُر دریای دری
ای تو میراث نیاکان،ای زبان مادری
در تو پیدا فر ما، فرهنگ ما، آیین ما
از تو برپا، رایت دانایی و دانشوری
کابل و تهران و تبریز و بخـــارا و خجــند
جمله، ملک توست تا بلخ و نشاپور وهری
... جاودان زی، ای زبان دانش و فرزانگی
تا به گیتــی، نور بخشـــد آفتاب خاوری
فارســــی را پاس می داریم، زیرا گفته اند
قدر زر، زرگر شناسد، قدرِگوهر، گوهری

سروده ای زیبا از بانو فرزانه خجندی
ساعت ٤:٥٤ ‎ب.ظ روز پنجشنبه ٢٦ اردیبهشت ۱۳٩٢   کلمات کلیدی:
راه بازار کجاست؟
من بسی میخواهم از چشمی مهربانی بخرم.
من بسی میخواهم پیراهنی داشته باشم
روحم از حریر شادی.
تاجری هست که از شهر تمناهایم می آرد
رنگ منیر شادی
لیک هیهات در این بازار- بازار خجند
چهره ها ترش و سخنها تندند
قند تبریز دلم میخواهد.
راه بازار کجاست؟
... نی نوازی هست در آنجا که به من میگوید:
گوش نشنیده به جز حقارت پیش آر
بشنو نور، بخواند به سیاهیی یس (یاسین)
چشم نادیده به جز رنگ قباحت بکوشا
به جمال حق بین.
راه بازار کجاست؟
نی نوازی هست در آنجا که دلم را به صدا میخواند
به کلاهش که پور از یک درّ مهتابی نیست
گوهر اشک بمانم، بروم.

Роҳи бозор куҷост?
Ман басе мехоҳам аз чашме меҳрубонӣ бихарам.
Ман басе мехоҳам пираҳане дошта бошам
Руҳам аз ҳарири шодӣ.
Тоҷире ҳаст ки аз шаҳри таманноҳоям меорад
Ранги мунири шодӣ
Лек ҳайҳот дар ин бозор, бозори Хуҷанд
Чеҳраҳо туршу суханҳо тунданд
Канди Табриз дилам мехоҳад.
Роҳи бозор кучост?
Найвозе ҳаст дар он ҷо ки ба ман мегӯяд:
Гӯши нашнида ба ҷуз ҳарфи ҳақорат пеш ор
Бишнав нур, бихонад ба сиёҳии Ёсин
Чашми нодида ба ҷуз ранги қабоҳат бигушо
Ба ҷамоли ҳақ бин.
Роҳи бозор куҷост.
Найнавозе ҳаст дар он ҷо ки диламро ба садо мехонад
Ба кулоҳаш ки пур аз як дурри маҳтобӣ нест
Гавҳари ашк бимонам, биравам!

سروده بانو فرزانه خجندی
  ‎Фарзонаи Хуҷандӣ

شمار دوستداران تاربرگ (صفحه) سمرقند و بخارا در فیس بوک به 1160 رسید
ساعت ٩:٢۳ ‎ب.ظ روز چهارشنبه ٢٥ اردیبهشت ۱۳٩٢   کلمات کلیدی:

شمار دوستداران تاربرگ (صفحه) سمرقند و بخارا در فیس بوک به 1160 رسیده و هر روز بر شمار دوستداران آن افزوده می شود.


حیاط مسجد جامع بخارا
ساعت ۱٠:۳٦ ‎ق.ظ روز چهارشنبه ٢٥ اردیبهشت ۱۳٩٢   کلمات کلیدی:

حیاط مسجد جامع بخارا


نوروزگاه - دوشنبه پایتخت تاجیکستان شیرین تر از جان
ساعت ۱۱:٢٤ ‎ق.ظ روز سه‌شنبه ٢٤ اردیبهشت ۱۳٩٢   کلمات کلیدی:

 

نوروزگاه - دوشنبه پایتخت تاجیکستان شیرین تر از جان


یک پرسش
ساعت ۳:٥٩ ‎ب.ظ روز دوشنبه ٢۳ اردیبهشت ۱۳٩٢   کلمات کلیدی:
بارها و بارها ویدیوی اجرای اندی خواننده سرشناس ایرانی برای پارسی زبانان در سمرقند و بخارا و تاشکند را دیده ام و از دیدن آن استقبال تاریخی تاجیکهای ازبکستان در سال 2008 لذت برده ام.
ولی چرا این اجراها ادامه پیدا نکرد؟
آیا دولت ازبکستان از این استقبالها واهمه دارد؟
و یا خواننده های ما هنوز از وجود شهرهای پارسی زبان در ازبکستان بی خبرند؟

хисси насталжи حس نوستالژی
ساعت ۱٢:۳٦ ‎ق.ظ روز دوشنبه ٢۳ اردیبهشت ۱۳٩٢   کلمات کلیدی:

 

Мо точикон дарк мекунем, ки панпаштунхо ба хатти Дюранд хисси насталжи доранд. Дар баробар интизор дорем, ки онхо низ ба насталжии мо нисбат ба бардоштани марзхои истеъмории шимоли ва гарби бо Точикистон ،Ӯзбакистон (Самарқанду Бухоро) ва Ирон эхтиром бигзоранд

ما تاجیکان، درک می کنیم که پان پشتون ها به دیورند حس نوستالژی دارند. در برابر انتظار داریم آنها نیز به نوستالژی ما نسبت به برداشتن مرزهای استعماری شمالی و غربی با تاجیکستان ، ازبکستان (سمرقند و بخارا) و ایران احترام بگذارند.


سروده زیبایی از آقای رستم عجمی چکامه سرای جوان تاجیکستان
ساعت ۳:۳٢ ‎ب.ظ روز یکشنبه ٢٢ اردیبهشت ۱۳٩٢   کلمات کلیدی:

سروده زیبایی از آقای رستم عجمی چکامه سرای جوان تاجیکستان


آخرین اختراعِ چشمانت، کرده ویران دوشنبه – تهرانت
سبکِ لبخند دو لبانت خون، می چکاند ز خاکِ ایرانت
در تنت رقص می کند ماهِ، شرق زیبا ترین بهار شرق!
شرحِ صوفی گری ست دستانت، دف دفِ شرق شورِ مژگانت
بوسه تعبیرعشوه ی دهنت، می دهد طعمِ سیبِ سرخ تنت
پیشِ پایت به سجده می افتد هر که بیند به سیبِ ختلانت
می روی راه، راه می ریزد ، از قدمهات ماه می ریزد
می خزم سوی دامنت لرزان و پریشان و مست و ویرانت
سال درسال دخترِ شرقی، عاشقانت به چله می میرند
لحظه ای نیست آتَشی نَکِشد، هر کسی را عقیق چشمانت
باغ آیینه ی تنت گویی مینیاتور ماه و خورشید است
اصل تو از کجاست ای که همه رقص آیینه است و زلفانت؟
گر چه توفان به پا کند قدمت، خانه در انتظار آمدنت...
فصلِ انگور شد بیا ای یار! فصلِ مستی و رقصِ میدانت!

 


استاد محمد جان شکوری بخارایی
ساعت ۱٠:٠۱ ‎ب.ظ روز سه‌شنبه ۱٠ اردیبهشت ۱۳٩٢   کلمات کلیدی:

 

 
زاده ی بخارا بود؛

او زمانی در بخارا به دنیا آمد (1304) که روسیه، سرزمین های شمالی ایران را غصب کرده بود و از شکوه قرن های گذشته ی سمرقند و بخارا، تنها خاطره ای در دل شهروندان تاجیک تبار باقی مانده بود.

روس ها بسیار دوست داشتند که همین خا...طره را هم از دل ساکنان سرزمین های اشغالی بزدایند؛ سخن گفتن به زبان فارسی در اداره ها ممنوع بود و آموزش و پروش، مکاتبه های رسمی، روزنامه ها و حتی شبکه های رادیویی و تلوزیونی تنها به زبان روسی اجازه فعالیت داشتند. همچنین، شهروندان پارسی زبان، اجازه ارتباط با هموطنان ایرانی شان را نمی یافتند.

کار به جایی رسیده بود که وقتی حکومت کمونیست شوروی فروپاشید، بسیاری از شهروندان تاجیکستان و سمرقند و بخارا، دیگر نمی توانستند حتی به فارسی سخن بگویند. در قانون اساسی جدید تاجیکستان هم بنا بود که زبان “روسی” به عنوان زبان رسمی کشور قید شود.

در چنین شرایطی، “محمد جان شکوری” که از جوانی به تاجیکستان رفته و در آن کشور ساکن شده بود، به معنای واقعی کلمه به پاخاست و برای احیای زبان فارسی و هویت ملی مردمان تاجیک کوشید.

“استاد شکوری” دارای دکترای زبانشناسی (با گرایش زبانشناسی تاریخی و تطبیقی) بود و از استادان بزرگ دانشگاه در تاجیکستان به شمار می رفت؛ بدین سان، دانشگاه ها و محافل علمی تاجیک از او حساب می بردند.

پشتیبانی “امام علی رحمان” از اندیشه های شکوری، سبب شد که نه تنها زبان فارسی تاجیکی به عنوان زبان رسمی این کشور ثبت شود، بلکه تاریخ مشترک ایران زمین نیز در کتاب های درسی مدارس این کشور راه یابد و تدریس گردد.

تغییر خط تاجیکستان از سیریلیک به فارسی نیز از آرزوهای محمد جان شکوری بود که البته با مخالفت روس ها و هوادارانشان در تاجیکستان هرگز تحقق نیافت.

شکوری، تاجیکستان را بخشی از “ایران بزرگ” و “خراسان بزرگ” می دانست و این موضوع را در کتاب “خراسان” و مجموعه مقاله های “خراسان است اینجا” به صراحت گفته بود.

محمد جان شکوری، عضو پیوسته ی فرهنگستان زبان و ادب فارسی بود و همین چند سال پیش هم به خاطر یک عمر تلاش برای احیای زبان پارسی، جایزه “چهره ماندگار” را در ایران گرفت.

بیست‌و‌ششم شهریور 1391 برابر با شانزدهم سپتامبر 2012 مصادف شد با درگذشت «استاد محمدجان شکوری بخارایی» از چهره‌های فرهیخته و از ادیبان و نویسندگان تاجیکستان.

یاد این ابر مرد و استاد ارجمند ، گرامی و روحش شاد.

Самарқанд _ سمرقند _ Samarqand
ساعت ۱٢:٠۱ ‎ب.ظ روز جمعه ٦ اردیبهشت ۱۳٩٢   کلمات کلیدی:


چندیست که من مست بخارا شده ام
ساعت ۸:٤٩ ‎ق.ظ روز جمعه ٦ اردیبهشت ۱۳٩٢   کلمات کلیدی:

چندیست که من مست بخارا شده ام

آیینه صفت غرق تماشا شده ام


سروده ای زیبا از استاد فردوس اعظم شاعر جوان تاجیکستان در باره ایران
ساعت ۸:۱٩ ‎ق.ظ روز جمعه ٦ اردیبهشت ۱۳٩٢   کلمات کلیدی:

دیار ماه و خورشید است ایران
سراغاز همه عید است ایران
سنا بر داریوش و اردشیرش
...شکوه تخت جمشید است ایران

Диёри моху Хуршед аст Эрон
Сарогози хама ид аст Эрон
Cано бар Дориюшу Ардашераш
Шукухи Тахти Чамшед аст Эрон

فردوس اعظم


دوری تا چند؟ ای بخارا ای سمرقند
ساعت ۸:٠٥ ‎ق.ظ روز جمعه ٦ اردیبهشت ۱۳٩٢   کلمات کلیدی:


چه کاری میتوانم برای سمرقند انجام دهم؟(شهزاده سمرقندی)
ساعت ۱٢:۳٩ ‎ب.ظ روز پنجشنبه ٥ اردیبهشت ۱۳٩٢   کلمات کلیدی:


گنجینه جیحون یا گنج آمو دریا
ساعت ۱۱:٥٧ ‎ق.ظ روز پنجشنبه ٥ اردیبهشت ۱۳٩٢   کلمات کلیدی:

گنجینۀ جیحون یا گنج آمو دریا از170 نمونه طلا ونقره,مهم ترین اشیای باقی مانده ازدوران امپراطوری هخامنشی است. مهم ترین مجموعۀ موجود از هنر فلزکاری هخامنشی و نیز نمادهای چند فرهنگی این امپراطوری است. زمانی که پارس ها بخش بزرگی از جهان ازمصر و دریای اژه تا افغانستان و دره سند را دراختیار خود داشتند.

این گنجینه که از دستبند و بازوبند , پلاک های طلاونقره با نقش برجسته, ارابه طلایی با چهاراسب ودیگر قطعات  زیبا و هنرمندانه تشکیل شده ؛ متعلق به دوران هخامنشی ـ چهار تا پنج قرن پیش از میلاد ـ است. بین سالهای 1876تا 1880 درنیایش گاهی در منطقۀ تخت قباد در نزدیکی رودجیحون ـ آمودریا نام باستانی آن ـ درتاجیکستان امروزی ؛ توسط جویندگان گنج پیدا شد.

انتقال این گنج دوران هخامنشی به موزۀ بریتانیا نیز خود داستانی دارد. در اواخر قرن نوزدهم ,یک فرمانده ارتش انگلیس"کاپیتن برتون" گروهی از بازرگانان را که در راه میان پیشاور به کابل, به دست راهزنان اسیر شده بودند نجات داد, به این ترتیب گنج آمودریا که همراه بازرگانان بود ؛ آشکار شد. او بخشی از اشیاء آن گنجینه را از آنها خرید و به بریتانیا برد,که بعد به موزه بریتانیا منتقل شد.

این گنجینه زمانی کامل تر شد که "سراگوستوس فرانک"مدیر موزه بریتانیا تکه هایی از آن ها را از بازارهایی در راولپندی پاکستان و در نقاطی از هند خرید و به موزه بریتانیا برد.


سمرقندم عروس محزون و بی لبخندم
ساعت ۱٠:٤٩ ‎ق.ظ روز پنجشنبه ٥ اردیبهشت ۱۳٩٢   کلمات کلیدی:

 

سمرقندم عروس محزون و بی لبخندم
دور از تو عین ... در نگینم
میان گریه می خندم...
دور از تو، اما باز در وصف تو نطفه می بندم

دوراز تو، اما همچنان، چشمانم سغدی ست...
... زبانم فارسی ست و دستانم تا ابدیت در دامان توست...
ای سمرقندم.
دور از تو، جای دگر نمی شود، که دل بندم

شهزاده سمرقندی

برگزاری همه پرسی در شهرهای سمرقند و بخارا برای پیوستن به تاجیکستان
ساعت ۸:٥٥ ‎ق.ظ روز چهارشنبه ٤ اردیبهشت ۱۳٩٢   کلمات کلیدی:

 

 

برگزاری همه پرسی در شهرهای سمرقند و بخارا برای پیوستن به تاجیکستان حق تاریخی تاجیکان این دو شهر است.

 

 

Баргузори ҳама пурси дар шаҳрҳои Самарқанду Бухоро барои пайвастани БА тоҷикистон ҳаққи ТОРИХИ тоҷикони ин ду шаҳр аст


سروده ای زیبا از آقای پارسا پارسایان
ساعت ٧:٥۱ ‎ق.ظ روز چهارشنبه ٤ اردیبهشت ۱۳٩٢   کلمات کلیدی:

آن گفت دری که ما به هر جا داریم
هر شعر و  ترانه ای که  گیرا داریم
روییده ز ریشه ای است پر زخم زمان
یعنی که ز مام خود بخارا  داریم

با سپاس از آقای پارسا پارسایان