سمرقند و بخارا

جمعیت پارسی ‏زبانان کشور ازبکستان که پرجمعیت ترین و تاثیرگذارترین کشور آسیای میانه است گروهی فراموش شده‏اند. تقریباً نیمی از جمعیت 28 میلیونی‏ این کشور را این ایرانی تباران تشکیل میدهند. ازبک‏های حاکم ، میانه خوبی با تاجیک‏های هم‏مرز خود در کشور تاجیکستان ندارند و تاجیک‏های داخل ازبکستان را نیز به نوعی مقهور فرهنگ ازبکی کرده‏اند. در نتیجه وقتی به پارسی‏زبانان این سرزمین باستانی و به یاد مانده از دوران امیر اسماعیل سامانی می‏نگری، هم احساس غرور می‏کنی و هم بغض گلویت را می‏گیرد. بخارا(این شهر ایرا

خط سیرلیک یا دیوار چین
ساعت ٦:٢٤ ‎ب.ظ روز پنجشنبه ۱٥ فروردین ۱۳٩٢   کلمات کلیدی:
در میان عوامل گوناگون، مهم‌ترین مانعی که برای گسترش زبان پارسی در تاجیکستان وجود دارد و می‌توان آن را به دیوار چین تشبیه کرد، خط سیرلیک است. تاجیکستان باید این دیوار بسیار سنگین را از میان بردارد و خط پارسی را در تاجیکستان احیاء کند. تا سال ۱۹۳۰ در تاجیکستان، همه با همین خط می نوشتند.

آقای دکتر صفر عبد الله، شرق‌شناس تاجیک و استاد دانشگاه روابط بین‌الملل و زبان‌های جهانی قزاقستان (آبیلای خان)

بی توجهی کشورهای پارسی زبان به بخارای شریف
ساعت ۱٠:۳٢ ‎ق.ظ روز پنجشنبه ۱٥ فروردین ۱۳٩٢   کلمات کلیدی:

 

هفته نامه پارسی زبان بخارای شریف پس از فروپاشی شوروی، و پس از 79 سال دوباره در سال ۱۳۷۰ آغاز به کار کرد. این بار به جای الفبای فارسی، الفبای سیریلیک به کار برده شد زیرا بسیاری از مردم دیگر الفبای فارسی را نمی‌دانستند. در سال ۱۳۸۲ عنوان شد که این نشریه به دلیل مشکلات مالی و عدم استقبال مردم از آن تعطیل شده!
مگر هزینه انتشار یک هفته نامه چهار صفحه ای در بخارا چقدر است؟!
سیاست‌های ازبک‌سازی دولت ازبکستان و بی توجهی کشورهای پارسی زبان تا کی بایستی ادامه داشته باشد. آیا این هزینه برای کشورهای پارسی زبان زیاد است؟!


تاجیکستان بدون سمرقند و بخارا نمی شود
ساعت ۱۱:٢٩ ‎ق.ظ روز چهارشنبه ۱٤ فروردین ۱۳٩٢   کلمات کلیدی:


شهزاده سمرقندی شاعر ؛ روزنامه نگار و پژوهشگرادبیات فارسی تاجیکی
ساعت ۱٠:۱٩ ‎ق.ظ روز دوشنبه ۱٢ فروردین ۱۳٩٢   کلمات کلیدی:

 

شهزاده سمرقندی  در 19 نوامبر 1975 (28 آبان 1354) در نزدیکیِ سمرقند به دنیا آمدند، ایشان فارغ التحصیل دانشکدۀ زبان و سخنشناسی تاجیکی دانشگاه سمرقند هستند و در رشتۀ زبان فارسی دانشگاه زبان های خارجی سمرقند ادامه تحصیل دادند. از کودکی شعر می سرائیدند، اشعارشان در رسانه های گروهی چاپ شده . در سالهای اخیر در اروپا با رسانه های گروهی بین المللی همکاری می کنند. در رشتۀ فیلم سازی هم چهار سال در لندن دوره دیدند. در یک فیلم مستند نیز با نام چرخ و فلک، ساختۀ مهدی جامی – همسر روزنامه نگارشان - به عنوان راوی شرکت داشتند.


همانندسازی در ازبکستان
ساعت ۱٠:۱٦ ‎ق.ظ روز دوشنبه ۱٢ فروردین ۱۳٩٢   کلمات کلیدی:

برخی ایرانشناسان جهان از این هراس دارند که در پی همانندسازی در ازبکستان، زبان و فرهنگ پارسی تاجیکی در آینده ای نه چندان دور از پهنه آسیای میانه ناپدید شود. اما اگر در نظر بگیریم که پارسی زبانان آسیای میانه نزدیک به پانصد سال است که زیر سلطه ازبکها زندگی کرده اند بایستی از ترس خود بکاهیم.

 


شعری از فردوس اعظم از استعدادهای جوان ادبیات معاصر تاجیکستان
ساعت ٩:٢٧ ‎ق.ظ روز دوشنبه ۱٢ فروردین ۱۳٩٢   کلمات کلیدی:

از دیار رودکی بر ملک ایران آمدم
سوی ایران از کنار آل سامان آمدم

بر مزار پیر طوسی، با هزاران پیک نو
از دوشنبه و خجند و رشت و ختلان آمدم

هم‌وطن، باز آ به استقبال این هم‌میهنت
...چندروزی بهر دیدارت چو مهمان آمدم

تاجیک و افغان و ایرانی همه از یک تبار
از دوشنبه من به کابل سوی تهران آمدم

آمدم تا خویش را در خویشتن پیدا کنم
چون نشان آل سامان بر خراسان آمدم


شاعران و ادیبان پارسی زبان جمهوری ازبکستان
ساعت ٦:٥٦ ‎ق.ظ روز یکشنبه ۱۱ فروردین ۱۳٩٢   کلمات کلیدی:
هم اینک شاعران و ادیبان پارسی زبان جمهوری ازبکستان در پنج محیط ادبی قابل مطالعه هستند, ضمن آن که روزنامه های تاجیک زبان «آواز تاجیک» تأسیس (1924م) «صدای سوخ (تأسیس 1951م), « آوازسمرقند» (تأسیس 1990م) «سمرقند» (تأسیس 1991) «صدای سرخان» تأسیس (1991م), «بخارای شریف»(تأسیس 1992م), در ایجاد محیط های ادبی نام برده دارای اهمیت فراوان هستند.

1- محیط ادبی تاشکند با شاعران و نویسندگان مشهور آن از جمله عبد...الله سبحان (تولد 1955م) و پیمان(تولد 1955).
2- محیط ادبی سمرقند با نمایندگان مشهور خود حیات نعمت سمرقندی (تولد 1949م), ادش استد(تولد 1946م) اکبر پیروزی(تولد 1947م), حضرت صباحی(تولد 1948م) محبوبه نعمت زاده(تولد 1949م), شهزاده (تولد 1975م), دلشاده(تولد 19م), پریسا(1980م).
3- محیط ادبی سرخان دریا با شاعران و ادیبان نمایان خود, روشن احسان (تولد 1945م) جلیل خالبای(تولد 1946م) سلیمان خواجه نظر(تولد 1947م), شادی کریم(تولد 1953م), عبدا...رحمان(تولد 1954م), سعبده سینوی(تولد 1963م), جعفر محمد(تولد 1968م), چهارشنبه دهنوی(تولد 1950م) و اسدا....شکوراف؛
4- محیط ادبی فرغانه با نمایندگان معروف خود محمد شادی (تولد 1959م) و ظفر صوفی فرغانی(تولد 1964م)
5- محیط ادبی بخارا با نمایندگان خود امین جان شکوراف(تولد 1933م) و اسد گل زاده (تولد 1937م).
ادبیات معاصر تاجیکی ماوراءالنهر در ازبکستان در شاخه شعر, در قالب های سنتی و نو دارای نمونه های ارزنده ای است. این میراث در قالب های غزل, دو بیتی, دو بیتی نو, رباعی, مخمس, و به ندرت در قالب های مثنوی و قصیده دیده می شود.

استاد حیات نعمت سمرقندی
ساعت ۱۱:٥۳ ‎ق.ظ روز شنبه ۱٠ فروردین ۱۳٩٢   کلمات کلیدی:
 
ناشران سمرقندی و همین‌طور ازبکستانی، توانایی و جسارت انتشار کار کسی چون استاد حیات نعمت سمرقندی را ندارند؛ شاعری که هیچ گاه شعرها و فعالیت‌هایش مورد پسند دولت ازبکستان قرار نگرفته است:


بارها گر خانه‌زندان گشته‌ام

گاه زیر پتک سندان گشته‌ا
م

از غضب لب زیر دندان گشته‌ام

مدعی بشنو ز دو گوشت، بدان!

من نترسم تا نترسد این جهان!

چشم چل دیوار به رویم گشته است

چل تفنگش ار به سویم گشته است

پایمال خسم کویم گشته است

مدعی بشنو ز دو گوشت، بدان!

من نلرزم تا نلرزد این جهان!

یار و دوستانم اگر بفروختند

آتش خشم‌ام زیاد افروختند

بعد از آن بر ورطه‌ای انداختند

مدعی بشنو ز دو گوشت، بدان!

من نرنجم تا نرنجد این جهان.
 

جشن گل سرخ در بلخ
ساعت ٤:٠۳ ‎ب.ظ روز جمعه ٩ فروردین ۱۳٩٢   کلمات کلیدی:

 

جشن گل سرخ
جشن گل سرخ با نام نوروز پیوند ناگسستنی در سرزمین بلخ باستان دارد و همه ساله مردم از برای دو چیز به بلخ می آیند یکی روز نخست نوروز و چهل روز دگر برای دیدن گل های سرخ وحشی که در کوه و دشت های بلخ باستان می رویند.
سرایندگان زبان پارسی در اشعار خود از گل سرخ زیاد یاد کرده اند حتی که رابعه بلخی می گوید :
ز بس گل که در باغ ماوا گرفت
چمن رنگ ارژنگ مانا گرفت
........
و یا فرخی سیستانی می سراید:
بدین خرمی جهان ، بدین تازه گی بهار
بدین روشنی شراب ، بدین نیکویی نگار
یکی بهشت عدن، یکی چون هوای دوست
یک چون گلاب بلخ ، یک چون بت بهار
در جای نظامی گنجه یی می گوید:
بهاری دل انگیز در بلخ بود
کز و سرخ گل را دهان تلخ بود
............

نوروز در ترکمنستان
ساعت ٩:۳۳ ‎ق.ظ روز جمعه ٩ فروردین ۱۳٩٢   کلمات کلیدی:


جنگهایی در کشورهای پارسی زبان
ساعت ٥:٠۱ ‎ق.ظ روز چهارشنبه ٧ فروردین ۱۳٩٢   کلمات کلیدی:

زنده باد تمامی فرزندان خراسان و ایران زمین
ساعت ۳:٠٦ ‎ق.ظ روز چهارشنبه ٧ فروردین ۱۳٩٢   کلمات کلیدی: