سمرقند و بخارا

جمعیت پارسی ‏زبانان کشور ازبکستان که پرجمعیت ترین و تاثیرگذارترین کشور آسیای میانه است گروهی فراموش شده‏اند. تقریباً نیمی از جمعیت 28 میلیونی‏ این کشور را این ایرانی تباران تشکیل میدهند. ازبک‏های حاکم ، میانه خوبی با تاجیک‏های هم‏مرز خود در کشور تاجیکستان ندارند و تاجیک‏های داخل ازبکستان را نیز به نوعی مقهور فرهنگ ازبکی کرده‏اند. در نتیجه وقتی به پارسی‏زبانان این سرزمین باستانی و به یاد مانده از دوران امیر اسماعیل سامانی می‏نگری، هم احساس غرور می‏کنی و هم بغض گلویت را می‏گیرد. بخارا(این شهر ایرا

دکتر جعفر محمد ترمذی شاعر پارسی گوی ازبکستان
ساعت ۸:٠٧ ‎ق.ظ روز پنجشنبه ٢٩ آبان ۱۳٩۳   کلمات کلیدی:

 

 

فصل فاصله ها

 

در میان من و تو فاصله هست

و چه یک فاصله ی زیبایی

و در این دوری نزدیک

یک صمیمیت شفاف به لبهای تو عاشق شده است

 

من به بازار شدم

و به آلوی لبان تو خریدار شدم

سبدم خالی بود

و دو جیبم ز سبد خالی تر

 

و چه یک بازاری

نه خریدی

نه فروشی

باز هم با سید خالی خود برگشتم

چشم آلوی فروشنده زنی عربده جو

با تمسخر ز پس سایه ی درویشی من می لغزد

 

دل شب بود

منِ تنها

تنِ تنها

به سراغ دل افتاده ی خود افتادم

همه جا را تک و رو کردم و جستم

نه پی ای بود نه هیدار

 

و به در قفل زدم از بیرون

داخل قفل ، کلیدم بشکست

 

همه جا ساکت بود

همه جا خالیِ خالی

به جز از جیبِ سرم ، که به سیاهی شب تنهایی

پر شده بود

 

ناگهان روشن شد

آسمان یک کف طفل

و به آن سرعت انبوه که از موج و صدا برتر بود

روشنی وسعت یافت

آسمان سینه ی خود را بدرید

دل خود را بشکافت

 

در نگاه متعجّب شده ام عکس سما بازی کرد

نور به ژرف ترین نقطه ی افلاک رسید

آسمان نازی کرد :

ملکوت پیدا بود

جبروت بالاتر

 

نگاه گنگ من از پرده ی قدس ملکوت بالا رفت

نقش هایی دید :

نه به نسخ و نه به تعلیق

نه ثابت و نه به کوفی و شکسته

نه به اسلیمی شباهت داشت

از همه شکل و صفت

از همه رنگ و نما

وز همه ویژگی هایی که در همه اذهان بشر می گنجد

عاری بود

 

نقش ها

لایحه بودند ، که ثابت شده در علم خدا

نقش ها لایحه ی هستی ما

هستیِ « لا » بودند

 

و در این وسعت پر نور ، که از کون و مکان بیرون بود

جبروت پیدا شد .

و صداهای غریبه که به اصوات لسان ها :

عبری ، فارسی و ترکی شهادت داشت

گوش و روحم بنواخت

 

جبروت موجی زد :

بانگی شفاف تر از حرف و هجا

صاف تر از صوت و صدا

جاری شد :

« آیی – نه ! »

 

و نگاهم به عاقب برگشت

دید که دل گمشده ی من به سراغ نفسِ

سینه ی من می آید ! ...

از سپیده همه جا پر شده بود...

 

من دوباره سر بازار شدم

همه می خواست ، که کالای خود ارزانی دهد

من به آلوی لبان تو خریدار شدم

همه دارایی خود را که به جز سایه ی تنهایی نبود

پیش تو ریختم و میوه طلبکار شدم

 

سبدم پر شد از آلوی لب فاصله ها

که میان من و تو جاری بود

و نگاه زن بازار پس سایه ی دارایی من لغزی خورد

در میان من و تو فاصله هست .

و چه یک فاصله ی شیرینی !...

 

دکتر جعفر محمد ترمذی از ازبکستان

 


صوفی عشقری
ساعت ۱۱:۳٩ ‎ب.ظ روز سه‌شنبه ٤ شهریور ۱۳٩۳   کلمات کلیدی:

 

 

 

صوفی غلام نبی عشقری

صوفی عشقری ۱۲۷۱در سال خورشیدی در شهر کهنه کابل زاده و درسال ۱۳۵۸ در ۸۷ سالگی جهان فانی را پدرود گفته است.
وی در کودکی نخست پدر و سپس برادر و مادر را یکی پی دیگر از دست داد.
در نوجوانی به دسته ی عیاران(جوانمردان) پیوست. سپس عاشق شد. و سپس ترک همه کرد و به عرفان و سرودن روی آورد تا پایان زندگی تنها ماند.
صوفی عشقری یکی از وارستگان راه نقشبندیه و صوفی و پرهیزگار بوریا نشین گوشه گزین بود.
یکی از ویژگیهای شعر عارفانه صوفی عشقری استفاده وی از اصطلاحات عامیانه است.
در سال ۱۳۳۵ پیشه صحافی را برگزید و با کتاب سروکار پیدا نمود و سپس بزم‌های شاعرانه برپا می‌نمود و سرانجام در ۹ سرطان ۱۳۵۸ خورشیدی صوفی غلام نبی عشقری به سن هشتاد و هفت سالگی درگذشت و در شهدای صالحین به خاک سپرده شد.

 


سروده ای از مغفرت یوسفی از شاعران تاجیکستان
ساعت ٧:۳٦ ‎ق.ظ روز جمعه ۱٧ امرداد ۱۳٩۳   کلمات کلیدی:

 

بــاز تـــجلــیل بـــــهــار اسـت بـیــا
شــهــر مـــا آیــیــنــه دار است بیـا
راز تـــو داد پـــیـــامی از عـــشــق
تــا کـــه ابـــرو به شـــکار است بیا
تــو بــیــا سبــک جـــدیـــدم آمـــوز
در دلـــــم نـــغـــمــه پـــار است بیا
سبب رشک و ســتــیزت چـــه بود
مـــهـر در گـــفـت و گــذار است بیا
مـن بی کـــار تـــو را می جــــویــم
چون که عشق تو به کار است بیا
دلــم از هـــــجر تـــــو افـــگار شـده
کـــار دل نبـــض شـــمــار است بیا
بـــا نـــگـــار دل خـــود قـــهر مـــکن
بـــاز تـــجـــلیل بـــــهــار اســت بیا

شاعر: بانو مغفرت یوسفی از تاجیکستان
-------------------------------------


Боз тачлили бахор аст, биё,
Шахри мо оинадор аст, биё.
Рози ту дод паёме аз ишк,
Токи абру ба шикор аст, биё.
Ту биё, сабки чадидам омуз,
Дар дилам нагмаи пор аст, биё.
Сабаби рашку ситезат чи бувад,
Мехр, дар гуфтугузор аст, биё.
Мани бекор, туро мечуям,
Чунки ишки ту ба кор аст, биё.
Дилам аз хачри ту абгор шуда,
Кори дил набзшумор аст, биё.
Бо нигори дили худ кахр макун,
Боз тачлили бахор аст, биё

 

 


خسرو اسدالله از شاعران پارسی گوی ازبکستان
ساعت ٧:٢۸ ‎ق.ظ روز جمعه ۱٧ امرداد ۱۳٩۳   کلمات کلیدی:

 
ندارم شکـوه ای من از غم خود
نگـردم ناخـوش بیش و کم خود
برای من از این دنیاست کـافی
چـو آسایم دمی با همـدم خود

خسرو اسدالله از ازبکستان - تاشکند
 
-----------------------------

Надорам шиквае ман аз ғами худ,
Нагардам нохуши бешу ками худ.
Барои ман аз ин дунёст кофӣ,
Чу осоям даме бо ҳамдами худ.

"خراسان است اینجا " نوشتۀ شادروان پروفسور محمدجان شکوری بخارایی
ساعت ٧:٠۳ ‎ق.ظ روز جمعه ۱٧ امرداد ۱۳٩۳   کلمات کلیدی:

 

 

کتاب " خراسان است اینجا " نوشتۀ شادروان پروفسور محمدجان شکوری و به کوشش آقایان دکتر حسنعلی محمدی و علی‌اکبر شرفی است که انتشارات فرتاب آن را در 376 صفحه و با شمارگان 1000 نسخه منتشر کرده است

مجموعۀ حاضر در ابتدا مقاله‌ای بود در پاسخ به مخالفان تاجیکیِ قانون زبان، که در سال 1989 با تلاش فرهنگیان به تصویب رسید و بنا بر آن مقرر شد که نام زبان دولتی به فارسی تاجیکی تغییر یابد.
چند سال پس از تصویب این قانون، در سال 1994 و پس از آماده شدن طرح قانون اساسی جدید تاجیکستان، بر اساس پیشنهاد چند تن از نمایندگان، اسم «فارسی» از نام زبان دولتی حذف شد. این اقدام واکنش روشنفکران را به دنبال داشت و از جمله استاد محمدجان شکوری، عضو پیوستۀ درگذشتۀ فرهنگستان زبان و ادب فارسی نیز به همراهی لایق شیرعلی و مؤمن قناعت مقاله‌ای را با عنوان «عزیز من، خراسان است اینجا» منتشر کردند که اقدام مجلس تاجیکستان را در این زمینه محکوم می‌کرد. سرانجام این مطالب در شکل یک کتاب و به خط سیریلیک در سال 1997 منتشر شد. استاد شکوری در آخرین سال‌های زندگی خود نکات جدیدی را به نسخۀ سیریلیک افزود که اکنون حاصل آن، با برگردان فارسی، به چاپ رسیده است.
این مجموعه علاوه بر مقدمه‌ها و زندگی‌نامۀ خودنوشت شادروان محمدجان شکوری، شامل پنج بخش است که عبارت‌اند از: معنویت، زبان و احیای ملی تاجیکان؛ حیات امر معنوی است؛ خراسان است اینجا؛ هویت فرهنگی و جهان‌گرایی؛ اندیشۀ ملی.
( منبع : جام جم ایام )


سروده دیگری از خواجه، شاعر پارسی گوی ازبکستان
ساعت ۱٠:۳۸ ‎ق.ظ روز پنجشنبه ۱٦ امرداد ۱۳٩۳   کلمات کلیدی:

 

سروده ای زیبا از خواجه , شاعر پارسی گوی ازبکستان

من که از شعله ی غم سینه پر از فریادم
مشت آه سحری ام که به دست بادم

همچو بلبل ز فراقت بکشیدم آهی
بنگر از عشق تو، ای گل، به چه حال افتادم؟

دل بشکسته ی من بود به رهت افتاده
لطف اهدا ننمودی، نشنیدی دادم!

تو مپندار که آیین جهان یکرنگ است
محزون از هجر توام گر، ز وصالت شادم

همچو شیرین منما میل به کام خسرو
عاشقم من، به ره عشق تو چون فرهادم

بوستان از حرکات تو بیامد در وجد
من همان عاشق آن قامت چون شمشادم

بر در میکده ی عشق یکی پنجه زدم
خضر بگشاد و نمود هدیه می ایجادم

صوفیان محبوس زندان غم و من در دیر
از غم دهر به یک جرعه ی می آزادم

خواجه می نوش و بیاسای زمانی، ورنه
می دهد غم به کف باد فنا , بنیادم!

خواجه

***

Ман, ки аз шўълаи ғам сина пур аз фарёдам,
Мушти оҳи саҳариям, ки ба дасти бодам!

Ҳамчу булбул зи фироқат бикашидам оҳе,
Бингар аз ишқи ту, эй гул, ба чи ҳол афтодам?

Дили бишкастаи ман буд ба раҳат уфтода,
Лутф эҳдо нанамудӣ, нашунидӣ додам!

Ту мапиндор, ки ойини ҷаҳон якранг аст,
Маҳзун аз ҳаҷри туям гар, зи висолат шодам.

Ҳамчу Ширин манамо майл ба коми Хусрав,
Ошиқам ман, ба раҳи ишқи ту чун Фарҳодам.

Бўстон аз ҳаракоти ту биёмад дар ваҷд,
Ман ҳамон ошиқи он қомати чун шамшодам.

Бар дари майкадаи ишқ яке панҷа задам,
Хизр бикшоду намуд ҳадя майи эҷодам!

Сўфиён маҳбуси зиндони ғаму ман дар дайр
Аз ғами даҳр ба як ҷуръаи май озодам.

Хоҷа май нўшу биёсой замоне, варна
Медиҳад ғам ба кафи боди фано бунёдам!

ХОҶА


کودکان بدخشانی در تاجیکستان شیرین تر از جان
ساعت ۱٠:۳٢ ‎ق.ظ روز پنجشنبه ۱٦ امرداد ۱۳٩۳   کلمات کلیدی:

 

کودکان بدخشانی در تاجیکستان شیرین تر از جان


سروده ای زیبا از استاد فردوس اعظم از تاجیکستان
ساعت ۱٠:٠٥ ‎ب.ظ روز چهارشنبه ۱٥ امرداد ۱۳٩۳   کلمات کلیدی:
      
   
گفتم که گـرد خـود خط قرمـز کنم، نـشد
دل را به حـال خـود مـتمرکـز کنم، نـشد

ذهنم پر از خیال و پـر از خاطـرات توست
گفتم که کار ذهن خود عاجـز کنم،نشد
...
"جاى تمامى واژه " آرى"، "بلى"، "قبول
این واژه را گـرفتـه و "هـرگز" کـنم، نشد

گفتم دگـر طـلاق دهم شعـر و شاعـرى
یعنى که تـرک خواندن حافـظ کنم، نشد

در کـشـور دلـم بـه خـدا شهــریـاری تـو
گـفـتـم درامـدن بـه مـجــوز کـنـم، نشد

فردوس اعظم
-------------------------------------------------

Гуфтам, ки гирди худ хати кирмиз кунам, нашуд
Дилро ба холи худ мутамаркиз кунам, нашуд

Зехнам пур аз хаёлу пур аз хотироти туст
Гуфтам, ки кори зехни худ очиз кунам, нашуд

Чойи тамоми вожаи "Оре", "Бале", "Кабул"
Ин вожаро гирифтаву "Харгиз" кунам, нашуд

Гуфтам, дигар талок дихам шеъру шоири
Яъне ки тарки хондани Хофиз кунам, нашуд

Дар кишвари дилам бахудо шахриёри ту
Гуфтам даромадан ба мучавиз кунам, нашуд


سروده ای زیبا از استاد آذرخش از تاجیکستان
ساعت ۱٠:٠٠ ‎ب.ظ روز چهارشنبه ۱٥ امرداد ۱۳٩۳   کلمات کلیدی:
     
   
چـراغ قـافـله خـامـوش می شود بی تو
تمام شهـر سیه پـوش می شود بی تو

تــرانـه هـای مـرا بــاد می بــرد بـا خـود
سرود عشق فـراموش می شود بی تو

مـرا ز خـنـده نـوشـیـن خــود جـدا منـما
چگـونه نیش جهان نوش میشود بی تو

دلـی که گـرمی آغـوش سرپناهش بود
به خاک سرد هم آغوش میشود بی تو

به حکم یک نظرم جای ده به چشمانت
که آذرخـش سیـاووش می شود بی تو

استاد آذرخش از تاجیکستان

ده یخچ ناحیه نورآباد - رشت - تاجیکستان
ساعت ۱:٤٦ ‎ب.ظ روز چهارشنبه ۱٥ امرداد ۱۳٩۳   کلمات کلیدی:

ده یخچ ناحیه نورآباد - رشت - تاجیکستان

 

 

 .

Деҳаи Яхчи н. Нурободи - Рашт - Точикистон

 

 

 

 


خواجه شاعر پارسی گوی ازبکستان
ساعت ۱٢:٥٦ ‎ب.ظ روز شنبه ۱۱ امرداد ۱۳٩۳   کلمات کلیدی:
 
سروده ای زیبا از خواجه شاعر پارسی گوی ازبکستان

ای جان من قربان تو
قربان دو چشمان تو
تا روز مرگ من بود
دست من و دامان تو

از باده ی پیمان تو
پیمانه ام لبریز شد
بس که هماهنگ است باد
با شیوه ی پیمان تو

زه ی کمان ابرویت
بر عاجزان بگشاد چشم
گردید قلب عاشقان
پر زخم از پیکان تو

بر درد سیل و مرگ دل
چون تو نمی یابد دوا
گر چه طبیب آگه بود
از داروی درمان تو

با ناله ی جانسوز نی
می نوشم از دست تو می
تا آن که گردد عمر طی
با عیش در میدان تو

از باده ی عشق تو من
نوشیده لذت می کشم
روزی که من گردیده ام
چون بنده بر فرمان تو

چون خواجه هر شب تا سحر
بر عاشقی رند است به
از قالی زرین شب
خاک در ایوان تو

خواجه
------------------------------------------

ДАСТИ МАНУ ДОМОНИ ТУ

Эй ҷони ман қурбони ту,
қурбони ду чашмони ту,
То рўзи марги ман бувад
дасти ману домони ту!

Аз бодаи паймони ту
паймонаам лабрез шуд,
Баски ҳамоҳанг аст бод
бо шеваи паймони ту.

Зеҳи камони абрўят
бар оҷизон бикшод чашм,
Гардид қалби ошиқон
пурзахм аз пайкони ту.

Бар дарди силу марги дил
чун ту намеёбад даво,
Гарчи табиб огаҳ бувад
аз доруи дармони ту.

Бо нолаи ҷонсўзи най
менўшам аз дасти ту май,
То он ки гардад умр тай
бо айш дар майдони ту.

Аз бодаи ишқи ту, ман
нўшида лаззат мекашам,
Рўзе, ки ман гардидаам
чун банда бар фармони ту.

Чун Хоҷа ҳар шаб то саҳар
бар ошиқи ринд аст беҳ,
Аз қолии заррини шаҳ
хоки дари айвони ту!…

Хоҷа

مــا در این دنیا که از یک مادریـم
ساعت ٥:۳٧ ‎ق.ظ روز یکشنبه ٢٢ دی ۱۳٩٢   کلمات کلیدی:

 پس از تقسیم بندی مرزهای آسیای میانه از جانب بلشویکها، کشور کوهستانی کوچکی به نام تاجیکستان تشکیل گردید که جدا از پاره های تن خود یعنی سمرقند، بخارا، فرغانه، بلخ، و نیشابور و توس و ... افتاده بود و برای کشور عزیزم، بیگانگانِ کمونیست، پرچم، سرود ملی، و حتا زبان و ادبیات هم ساختند و دستور دادند که: زبان شما تاجیکی است نی پارسی، وطن شما اتحاد جماهیر شوروی میباشد، نی ایــــران و نی خراسان.
اما این را ندانستند که اگر ما را هزار تکه هم کنند باز ما تاجیکِ پارسی زبان استیم و وطن ما تاجیکستان و خراسان و ایرانزمین است نی اتحاد جماهیر شوروی، و زبان ما پارسی است نی تاجیکی.
و هرگز گذشته، تاریخ، هویت، و همتباران خود در ایران، افغانستان، ازبکستان و چین را فراموش نخواهیم کرد و باز به اصل و ریشه خود بر میگردیم.

تاجیک و ایــــرانی و افغان چــــــرا
مــا در این دنیا که از یک مادریـم

شعر از زنده یاد استاد لائق شیر علی


آقای ظفر صوفی فرغانی از ادیبان پارسی گوی ازبکستان
ساعت ۸:٤٥ ‎ق.ظ روز چهارشنبه ۱۳ شهریور ۱۳٩٢   کلمات کلیدی:

 

آقای ظفر صوفی فرغانی

آقای ظفر صوفی فرغانی از ادیبان پارسی گوی ازبکستان که چند سالی است به تاجیکستان مهاجرت کرده اند . ایشان مدیر مسئول روزنامه اینترنتی و الکترونیکی " آزادگان" می باشند که برای نخستین بار به خط نیاگان در کشور تاجیکستان منت...شر می شود.

روزنامه "آزادگان" به عنوان بزرگترین خبرگزاری بخش خصوصی کشور تاجیکستان، در کنار صفحات روسی و سیریلیک خود نسبت به نشر اخبار روزانه تاجیکستان و منطقه به خط پارسی نیز اقدام می نماید.

http://farsi-news.org/

مساله تاجیکها در جشنواره ترانه های شرق در سمرقند(میدان ریگستان)
ساعت ٧:٠٠ ‎ق.ظ روز یکشنبه ۱٠ شهریور ۱۳٩٢   کلمات کلیدی:

مساله تاجیکها در جشنواره ترانه های شرق در سمرقند(میدان ریگستان)


به جز توجهی که یونسکو به ریگستان سمرقند دارد توصیه ها و هدایتهای این سازمان و دیگر سازمان های بین المللی موجب شده است که زبان پارسی که زبان غالب مردم سمرقند است در جشنواره حضور بیشتری پیدا کند.
به طور سنتی و به دلایل سیاسی ازبکستان مایل به یکپارچه کردن زبان ملی تحت زبان ازبکی است. اما این موضوع با چالش های بسیار از سوی تاجیکهای سمرقند روبرو بوده است. در کوچه و بازار سمرقند هنوز زبان اصلی تاجیکی است. گر چه مردم همگی زبان ازبکی را نیز می دانند.
توجه به فرهنگ تاجیک و زبان پارسی به طور آشکاری بیشتر شده است. چنانکه آغازگر برنامه جشنواره گروهی از آمریکا بودند که ترانه های پارسی می خواندند و در شب هنر ازبکستان نیز بخشی از برنامه به آوازهای پارسی سمرقند اختصاص داشت.(گزارش بهزاد خبرنگار بی بی سی از پنجمین جشنواره ترانه های شرق که از روز 25 اوت در شهر سمرقند گشایش یافت)
در عین حال، سیاست رسمی دولت در محدود ساختن شمار مدارس تاجیکی متوقف نشده است و تنها برای همسویی با توصیه های بین المللی فرصتهایی مثل جشنواره تبدیل به عرضه نوعی همزیستی زبانی بین پارسی و ازبکی می شود.
حضور گروههای پارسی زبان در جشنواره از ایران، افغانستان و تاجیکستان نیز در جهت همین همزیستی است.

 


استاد اکبر پیروزی سمرقندی Устод Акбар Пирузи Самарканди
ساعت ٩:٥۳ ‎ق.ظ روز دوشنبه ٤ شهریور ۱۳٩٢   کلمات کلیدی:

 

استاد اکبر پیروزی سمرقندی
Устод Акбар Пирузи Самарканди

استاد اکبر پیروزی سمرقندی از چهره های تابناک شعر تاجیکی در ازبکستان محسوب می شود.
...
Устод Акбар Пирузи Самарканди аз чехрахои тобноки шеъри точики Дар Узбекистан махсуб мешавад


ТУ РАФТИЮ…

Ту рафтию ба ман бўи гулон монд,
Ҷилои мавҷҳои кокулон монд.
Ту рафтию ба ман ҳусни ҷаҳон монд,
Шафақ чун лолазори осмон монд.

Ту рафтию ба ман боди сабо монд,
Садои хандаҳои дилситон монд.
Ту рафтӣ,
Лек ёди он замон монд,
Ҳамон лаҳза
Ба ёдам ҷовидон монд…

تو رفتی و ...
تو رفتی و به من بوی گلان ماند
جلای موجهای کاکلان ماند
تو رفتی و به من حسن جهان ماند
شفق چون لاله زار آسمان ماند

تو رفتی و به من باد صبا ماند
صدای خنده های دلستان ماند
تو رفتی ،
لیک یاد آن زمان ماند
همان لحظه
به یادم جاودان ماند...
 

"حیات نعمت سمرقندی" شاعر پارسی زبان سمرقندی
ساعت ۱٠:٢٢ ‎ب.ظ روز جمعه ۱ شهریور ۱۳٩٢   کلمات کلیدی:

ناشران سمرقندی و همین‌طور ازبکستانی، توانایی و جسارت انتشار کار کسی چون استاد حیات نعمت سمرقندی را ندارند؛ شاعر پارسی زبانی که هیچ گاه شعرها و فعالیت‌هایش مورد پسند دولت ازبکستان قرار نگرفته است:


بارها گر خانه‌زندان گشته‌ام

گاه زیر پتک سندان گشته‌ام

از غضب لب زیر دندان گشته‌ام

مدعی بشنو ز دو گوشت، بدان!

من نترسم تا نترسد این جهان!

چشم چل دیوار به رویم گشته است

چل تفنگش ار به سویم گشته است

پایمال خسم کویم گشته است

مدعی بشنو ز دو گوشت، بدان!

من نلرزم تا نلرزد این جهان!

یار و دوستانم اگر بفروختند

آتش خشم‌ام زیاد افروختند

بعد از آن بر ورطه‌ای انداختند

مدعی بشنو ز دو گوشت، بدان!

من نرنجم تا نرنجد این جهان.


 
ساعت ۳:٤٩ ‎ب.ظ روز یکشنبه ٢٠ امرداد ۱۳٩٢   کلمات کلیدی:

 

پر آوازه ترین خواننده در دیار سمرقند و بخارا بانویی است به نام شهزاده (Shahzoda - Шахзода) که در کنار ازبکی و روسی به پارسی هم آواز می خواند. سازبندی و سبک چیره بر ترانه های شهزاده بیشتر به موسیقی امروزی ...و مردم پسندِ غربی نزدیک است. اما در شماری از آهنگهایش نواها و سازهای بومی نیز به گوش می رسند. به هر رو جانمایه ی آواز او چیزی آشنا در خود دارد؛ خواه بومی باشد خواه جهانی.

Lyric of Manu Tanho: متن ترانه ی "منو تنها" یکی از اجراهای شهزاده

Zori dil doram, زار دلدارم
Mori goldoram. مار گلدارم
Xabar nodori yoram, خبر نداری یارم
Tanho man donam. تنها من دانم
To ustuxonam - تا استخوانم
Ishkat mesuzad jonam. عشق ات می سوزد جانم

Yo, yo tu Biyo, یا یا تو بیا
Yo shavem judo. یا شوم جدا
Ashki chshmam marez, be yod, اشک چشم ام مریز به یاد
Yo, yo tu Biyo, یا یا تو بیا
Yo makun nado, یا مکن ندا
Dardi dilam makun ziyod. درد دلم مکن زیاد

Makun shaydo-ya, مکن شیدایم
Makun shaydo, مکن شیدا
Makun ado-ya, مکن ادایم
Makun ado. مکن ادا
Masuz tu jonam, مسوز تو جانم
Mashav armonam. مشو آرمانم
Manu tanho-ya, منو تنهایم
Manu tanho. منو تنها

Biyo tu bo man, بیا تو با من
Mashav ormonam. مشو آرمانم
Doram pozmoni, jonam, دارم پزمانی جانم
Holi ozoram, حال عذارم
Shabho bedoram, شبها بیدارم
Charo nadoni, yoram. چرا ندانی یارم

 

یک پرسش
ساعت ۱٢:۳٥ ‎ب.ظ روز جمعه ٢۱ تیر ۱۳٩٢   کلمات کلیدی:

 

یک پرسش

دیدگاه شما درباره ازدواج ایرانیها،خراسانیها (افغانستان)و تاجیکها، با پارسی زبانان ازبکستان(سمرقند و بخارا) چیست؟


دختران بخارایی
ساعت ۸:٤٦ ‎ق.ظ روز سه‌شنبه ۱۸ تیر ۱۳٩٢   کلمات کلیدی:
 
دختران بخارایی
bukharian-girls

روزی که دوست دارم ...
ساعت ۸:٤٢ ‎ق.ظ روز سه‌شنبه ۱۸ تیر ۱۳٩٢   کلمات کلیدی:
 
 
شما را نمی دانم...
ولی خودم سرانجام در یکی از کوچه های بخارا جایگیر(ساکن) خواهم شد!

بخشی از سخنان شادروان استاد محمد جان شکوری بخارایی
ساعت ۸:۳٥ ‎ق.ظ روز سه‌شنبه ۱۸ تیر ۱۳٩٢   کلمات کلیدی:
 
بخشی از سخنان شادروان استاد محمد جان شکوری بخارایی

من همیشه، سال‌های بچگی مفتون بنا‌های بخارا بودم. لکن آن وقت‌ها بخارا خیلی خراب بود. خیلی نا‌ آباد بود. بسیار گذر‌ها محله‌ها بی‌آدم مانده بود. همه یا زندانی شده بودند یا در سیبری فوت کردند یا فرار و مهاجرت کردند(سیاستهای روسها در برابر پارسی زبانان بخارا). محله به محله بی‌آدم خراب و ویرانه و دل‌فشار بود.

مؤمن قناعت (زادهٔ ۱۹۳۲ م) شاعر پارسی‌گوی تاجیکستان
ساعت ۱٢:٠٠ ‎ب.ظ روز یکشنبه ٢ تیر ۱۳٩٢   کلمات کلیدی:
 
 
مؤمن قناعت (زادهٔ ۱۹۳۲ م) شاعر پارسی‌گوی تاجیکستان، نمایندهٔ مردم تاجیکستان در پارلمان اتحاد جماهیر شوروی (۱۹۹۱-۱۹۷۹)، متفکر سیاسی و اجتماعی‌ست.

مومن قناعت از سال ۱۹۷۹ تا ۱۹۹۱ نمایندهٔ تاجیکستان در پارلمان اتحاد جماهیر شوروی بود. او که در ...زمان حکومت شوروی مورد احترام و صاحب نفوذ بود، برای مأموریت‌های سیاسی و فرهنگی به کشورهای مختلف جهان سفر می‌کرد.

گفته می‌شود که وی در سفری که در دههٔ ۸۰ میلادی به عنوان عضوی از هیئت کمیته صلح شوروی به یکی از کشورهای حوزه خلیج فارس داشت، به طور بداهه شعری می‌سراید و در آن به نام خلیج فارس اشاره می‌کند که به مذاق امرای عرب خوش نمی‌آید:

از خلیج فارس می‌آید نسیم فارسی   
ابر در شیراز می‌بارد چو سیم فارسی
می‌رسد از کشتی بشکسته شعر بی شکست
شعر هم بشکست با پند قدیم فارسی
شیخ را سرمست دیدم یک شبی از بوی نفت
رفت با عطر کفن عطر و شمیم فارسی

آرامگاه ابو عبدالله رودکی - Абуабдулло Рудаки
ساعت ٢:۱٥ ‎ق.ظ روز شنبه ۱ تیر ۱۳٩٢   کلمات کلیدی:

آرامگاه ابو عبدالله رودکی - Абуабдулло Рудаки
تاجیکستان - پنجکنت

سروده ای مشهور و دل انگیز از مهمان محبت‌اف بختی ادیب و اندیشمند تاجیکستان
ساعت ۱٢:۳۱ ‎ق.ظ روز شنبه ۱ تیر ۱۳٩٢   کلمات کلیدی:
 
 
از سروده های مشهور و دل انگیز «مهمان محبت‌اف بختی» ادیب و اندیشمند برجسته تاجیک و رئیس اتحادیه نویسندگان تاجیکستان که گویای عشق وی به ایران است.

 


بنازم به مرزهای گسترده زبان پارسی
ساعت ٥:٢٥ ‎ب.ظ روز شنبه ٢٥ خرداد ۱۳٩٢   کلمات کلیدی:
 
بنازم به مرزهای گسترده زبان پارسی که از شاخاب پارس (خلیج فارس) تا خاک چین بدون گسستگی ادامه دارد.
 
تصویر مربوط به دخترکهای پامیری، در واخان بدخشان خراسان (افغانستان) است.

اسد گُلزاده بخارایی - Асад Гулзодаи Бухороӣ
ساعت ۱٠:٠٥ ‎ق.ظ روز جمعه ٢٤ خرداد ۱۳٩٢   کلمات کلیدی:

 

اسد گلزاده، یکی از شاعران پارسی گوی بخارایی، در سال 1935 در روستای شوگان واقع در منطقه پیشکوه استان بخارا به دنیا آمد . تحصیلات مقدماتی و متوسطه را در مدرسه روستا و تحصیلات عالی را در دانشکده زبا...ن و ادبیات تاجیکی دانشگاه تربیت معلم شهر دوشنبه فراگرفت. پس از فراغت از تحصیل، مدتی آموزگار بود و زمانی نیز در سازمان صدا و سیمای استان بخارا کار کرد.
عشق و علاقه اسد گلزاده بخارایی به شعر ، از اوان دانش آموزی آغاز شده بود و پس از آن تقویت گردید. در زمان دانشجویی و پس از آن، نمونه اشعارش در نشریه های ازبکستان و تاجیکستان به چاپ رسید.بعضی از اشعار « گلزاده » در گزینه هایی به نام « مرغابی چه می کابد؟ » (چه می کاود؟) و «لفظ شیرین» توسط انتشارات « معارف » دوشنبه به چاپ رسید. چند شعر دیگرش نیز در مجموعه شعر معاصر تاجیکی ازبکستان ، با عنوان « کهکشان آرزو » (تاشکند) و در مجموعه اشعار « گل مراد » (چاپ مسکو) جای گرفته است.
در دفتر های شعر « نسیم بخارا » (بخارا - 2001) و « خط پیشانه » (دوشنبه - 2003) بهترین شعر های « اسد گلزاده » که در دوره های مختلف حیات خود سروده، گردآوری شده است. بیشتر اشعار گلزاده برای کودکان است. وی از سال 2003 عضو اتحادیه نویسندگان ازبکستان می باشد.


چند قطعه از اشعار :« اسد گلزاده بخارایی »

نوروز گلریز
رقاص نو بهاران از صوت و ساز باران ** صحرا ببین چه زیبا مانند گلعذاران
نوروز گلریزان
نوروز گلریزان
عاشق که راز گوید با صد گداز گوید ** راز بهار دل را با صوت و ساز گوید
نوروز گلریزان
نوروز گلریزان
در باغ لاله روید بلبل ترانه گوید**سه برگه درلب جوی باموج، چهره شوید
نوروز گلریزان
نوروز گلریزان
ازخنده خوش گل پیدا ومست بلبل*رقصان زباد گلشن ریحان ویاس وسنبل
نوروز گلریزان
نوروز گلریزان
با لفظ دوستداران با صوت آبشاران** دنیا ترانه خواند از عشق و از بهاران
نوروز گلریزان
نوروز گلریزان


حکیم جان ارگش اف
ساعت ۳:٢۸ ‎ب.ظ روز سه‌شنبه ٢۱ خرداد ۱۳٩٢   کلمات کلیدی:

دلربا نسیمی ( نسیم آوا )
ساعت ۳:۱٤ ‎ب.ظ روز یکشنبه ۱٩ خرداد ۱۳٩٢   کلمات کلیدی:

دلربا نسیمی ( نسیم آوا )

وی یکی از شاعران پارسی زبان ازبکستان می باشد که در تاریخ 19 فوریه سال 1978 در روستای « چهل ستون » ، واقع در حومه سمرقند، در خانواده ای روشنفکر زاده شد . تحصیلات ابتدایی و متوسطه را در مدرسه تاجیکی روستا فرا گرفت . سپس، مدت دو سال سرپرست محفل ادبی کودکان در مرکز هنری کودکان و نو نهالان سمرقند بود، مدتی هم مجری برنامه های کودکان در تلویزیون استان سمرقند بود . بعدها در دانشکده زبان و ادبیات تاجیکی دانشگاه دولتی سمرقند تحصیل نمود.

وی از سال 1996 کارمند روزنامه « آواز سمرقند » می باشد.

« دلربا » از خردسالی به شعر پارسی علاقه داشت . نمونه اشعارش در  روزنامه ها و مجلات ازبکستان و تاجیکستان و مجموعه های ادبی از جمله، در « افراسیاب » ( گزیده نظم ) به چاپ رسیده است.

می توان گفت « دلربا » ادامه دهنده مکتب ادبیات کودکان تاجیک، مانند : عبید ، رجب، گلچهره سلیمان آوا، نریمان بقازاده و محبوبه نعمت زاده می باشد.


آزاد حمید زاده
ساعت ۱٢:٤٠ ‎ب.ظ روز یکشنبه ۱٩ خرداد ۱۳٩٢   کلمات کلیدی:

آزاد حمید زاده

آزاد خدیراف، یکی از ادیبان جوان تاجیک می باشد که در تاریخ 28 آوریل سال 1976 در روستای « قلعه باغ » سمرقند، زاده شد . او تحصیلات ابتدایی و متوسطه را در مدرسه شماره 7 زادگاهش فرا گرفت و پس از آن در واحد کشاورزی « سمرقند » به امور کشاورزی مشغول گردید.

وی از اوان دانش آموزی به نوشتن مقاله و داستان علاقه مند بود و بعضی از نوشته هایش در روزنامه های تاجیکی کشور به چاپ رسید . همین عشق و اشتیاق نسبت به ادبیات او را در سال 1993 به اداره روزنامه « آواز سمرقند » هدایت نمود.

حمید زاده تاکنون در این روزنامه به عنوان مصحح، کارمند ادبی و مدیر بخش « معنویت » و منشی مسئول، ایفای وظیفه می کند. از دیگر فعالیت های ایشان می توان به مسئولیت هفته نامه « پروین » اشاره کرد.

  « آزاد » از دانشکده زبان و ادبیات تاجیکی دانشگاه دولتی سمرقند فارغ التحصیل شده است. نوشته های او در روزنامه های « آواز سمرقند » و « آواز تاجیک » و مجموعه ادبی « سخن آباد » به چاپ رسیده است.


برگردان یکی از سروده های زیبای اکبر پیروزی سمرقندی از سیرسلیک به پارسی
ساعت ۱۱:٥٢ ‎ب.ظ روز یکشنبه ۱٢ خرداد ۱۳٩٢   کلمات کلیدی:
درود به همه شما همزبانان شیرین زبانم
امشب از تارنمای استاد اکبر پیروزی سمرقندی بازدید کردم و سروده زیبایی از ایشان را از سیریلیک به پارسی برگرداندم که پیشکش شما می شود
شاد باشید

ДАР ҶУСТУҶЎИ ЗЕБОӢ

Аз садои ҷовидони булбулон,
Менамоям ҷустуҷў оҳанги нав.
Аз дурахшу тобиши тиру камон,
Ман биҷўям нурҳою ранги нав.
...
Аз гули садбарги бўстонҳо маро,
Тоза лабханде бидидан орзуст.
Аз гиёҳу сабзаҳои дашту кўҳ,
Тоза шаҳбўе шамидан орзуст.

Аз фиғону бонги шўрангези раъд,
Ман навои дилситоне бишнавам.
Аз ҳавою резиши борони сел,
Нағмаҳои шодмонӣ бишнавам
* * *
Зиндагонӣ кони зебоӣ бувад,
Ҳар касе ёбад варо, зебо шавад.

Акбар Пирўзӣ Самарқандӣ

در جستجوی زیبایی

از صدای جاودان بلبلان
می نمایم جستجو آهنگ نو
از درخش و تابش تیر و کمان
من بجویم نورها و رنگ نو

از گل صد برگ بوستانها مرا
تازه لبخندی بدیده آرزوست
از گیاه و سبزه های دشت و کوه
تازه شهبویی شمیدن آرزوست

از فغان و بانگ شور انگیز رعد
من نوای دل ستانی بشنوم
از هوا و ریزش باران سیل
نغمه های شادمانی بشنوم
* * *
زندگانی کان زیبایی بود
هر کسی یابد ورا , زیبا شود
 

← صفحه بعد